Informatiebeveiliging en Privacy

Wat willen we bereiken?

Wij zorgen ervoor dat we bewust en veilig omgaan met informatie door een combinatie van het organisatorisch en technisch vastleggen van de juiste toegankelijkheid van informatie, het opbouwen en onderhouden van het bewustzijn over informatieveiligheid en privacy en tijdige signalering en opvolging van storingen en gebeurtenissen. We zijn open: we maken duidelijk waarvoor wij de gegevens van onze inwoners gebruiken en bieden mogelijkheden om het eigen dossier te bekijken voor het wijzigen of verwijderen van de eigen gegevens.

Wij zijn niet alleen verantwoordelijk voor informatiebeveiliging en privacy in onze eigen organisatie. Ook in samenwerking met andere organisaties nemen wij onze verantwoordelijkheid. Daarbij hebben we veel aandacht voor informatie en privacy en maken we duidelijke afspraken met andere organisaties over deze onderwerpen.  

Doelstellingen

  • We voldoen aan het basisnormenkader zoals die staan in de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). 

  • We voldoen aan de eisen die de privacywet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), aan ons stelt. 

  • We leggen jaarlijks verantwoording af over informatieveiligheid door toepassing van de Eënduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). 

Wat gaan we daarvoor doen?

Informatiebeveiliging volgens BIO

In de gemeentelijke processen gaat veel informatie om. Inwoners en bedrijven mogen erop vertrouwen dat we zorgvuldig met die informatie omgaan. Tegelijkertijd is de wens dat informatie altijd beschikbaar is en klopt. De dienstverlening krijgt steeds meer een digitaal karakter. Dit heeft gevolgen voor de organisatie van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie. Om dit goed te kunnen doen is binnen de overheid afgesproken om één norm voor informatiebeveiliging te gebruiken: de baseline informatiebeveiliging overheid (BIO). Sinds 15 augustus 2026 is de Cyberbeveiligingswet van kracht. Volgens die wet is de BIO het verplichte normenkader voor de overheid.

Rijswijk zet zich ervoor in om stapsgewijs steeds beter aan de BIO te voldoen. Dat doen we door jaarlijks een risico-inventarisatie uit te voeren. De uitkomst van die inventarisatie gebruiken we om te bepalen welke maatregelen verder ontwikkeld moeten worden. 

Daarnaast blijft bewustwording een belangrijk aandachtspunt. 

Bewustwording

De technische beveiligingsmaatregelen kunnen nog zo goed op orde zijn, een menselijke fout is zo gemaakt. Er zijn veel voorbeelden, waarbij ICT-systemen besmet raakten met gijzelsoftware nadat een medewerker op een linkje in een phishingmail had geklikt of zijn inloggegevens prijsgaf. Ook is het zaak om alert te reageren op signalen over kwetsbaarheden in de gebruikte software. Recente incidenten bij Odido en de gemeente Epe benadrukken het belang daarvan. Het blijft belangrijk om medewerkers te wijzen op de, veranderende, risico’s op het gebied van informatiebeveiliging en aan te geven hoe ze daarmee om moeten gaan. 

Gegevensbescherming/ privacy

De implementatie van de AI Act, de Cyberbeveiligingswet (NIS2) en andere Europese regelgeving vraagt om samenhang tussen privacy, informatiebeveiliging, AI-governance en datagovernance. In 2027 wordt verder geïnvesteerd in privacymanagement, het verwerkingsregister, DPIA's en IAMA's (Impact Assessment Mensenrechten en Algoritme), leveranciers- en ketenrisico's en de deskundigheid van medewerkers. Ook wordt procesmanagement verder geïmplementeerd, waarbij aandacht is voor het structureel verankeren van privacy- en AVG-principes in werkprocessen, verantwoordelijkheden en werkwijzen. 

De toenemende toepassing van AI in gemeentelijke systemen vraagt ook om strengere eisen aan transparantie, naleving en risicobeheersing bij inkoop en beheer. Met een adviesfunctie op het gebied van digitale ethiek en verantwoorde AI wordt in 2027 uitvoering gegeven aan het algoritmebeleid en digitale waardenkader. Deze adviseert de organisatie bij risicoanalyses en het maken van ethische en juridische afwegingen rond data en AI.

Binnen het sociaal domein blijft integraal werken een belangrijk aandachtspunt. Het combineren van informatie uit verschillende leefgebieden (bijvoorbeeld wonen, inkomen, zorg en veiligheid) kan bijdragen aan betere ondersteuning van inwoners, maar vraagt om zorgvuldige afwegingen rond gegevensdeling en privacy. De huidige wetgeving biedt niet altijd voldoende grondslag voor domeinoverstijgende gegevensuitwisseling, waardoor rechtmatige samenwerking niet vanzelfsprekend is. De gemeente werkt daarom aan duidelijke kaders, verantwoordelijkheden en juridische randvoorwaarden om integraal werken mogelijk te maken binnen de grenzen van de AVG.

Bij de inzet van data en AI bij data-ondersteund werken (DOW) blijft de balans tussen maatschappelijke meerwaarde en bescherming van privacy en grondrechten centraal staan. Er wordt gestuurd op de organisatorische en culturele verandering die nodig is om data verantwoord te verankeren in werkprocessen en besluitvorming. Er wordt ingezet op bewustwording en zorgvuldig gebruik van persoonsgegevens.